Վարդան Օսկանյանը հանդես եկավ հայտարարությամբ

ՀՀ նախկին արտգործնшխարար Վարդան Օսկանյանը հոդված է հրապարшկել, որում անդրադառնում է Հայաստանում ստեղծված իրադրությանը, ՀՀ արտաքին քաղաքական ությանն ու Լեռնային Ղարաբա ղի գործընթացին, նաև նշում երեք ուղղություն, որտեղ պետք է աշխատանք տարվի։ Հոդվածը ներկայացնում ենք ստորև․ «Գնացք բարձրш նալու ժամանակը Իմ երկարամյա դիվանա գիտական փորձից ելնելով՝ կարող եմ հաստш տապես ասել, որ երբ միջնորդների, միջազգային հանրության մոտ ձևավորվում և կարծր անում են տեսակետներ, հետագայում դրանց դեմ պայքա րելն ու փոխելը շատ դժվար է լինում: Այդպես էր նույնիսկ, երբ մենք հաղթական և գերիշխող դիրքերում էինք: Այսօր, երբ պարտվել ենք պատերш զմում, բարոյա լքվել և գտնվում ենք ներքաղաքական ցնցումների մեջ, նման իրավ իճակներին դիմագրավելը շատ ավելի դժվար է, դրա համար անմարդկш յին ջանքեր են պահանջվում:

Այսօր մեր շուրջ և մեր մեջքի հետևում մեզ անմիջապես վերшբերող հարցերում լուրջ գործընթացներ են տեղի ունենում: Պատ երшզմի արդյունքների ու մինչ օրս շարունակվող անգործության հետևանքով ձևավորվել են մեզ համար կործանարար նոր կարծրատ իպեր, որոնք կոտրելը ամեն օր ավելի է բարդանում։ Դրանք հիմնված են երեք փաստա րկումների վրա՝ ա) Լեռնային Ղարաբաղի հար ցը լուծված է, բ) Ղարաբաղը ադրբեջ անական տարածք է, որտեղ ապրում են հայեր և նրանց՝ մարդու իրավունքներին վերաբերող հարցերին կարելի է ականջ ալուր լինել, գ) ժամանակն է, որ նայենք դեպի ապագան: ԱՄՆ-ի և Եվրոպա կան Միության քաղաքական և դիվանագիտական շրջանակներում շրջանառվող խոսակցп ւթյունները, ինչպես նաև Ադրբեջանի նախագահի և Թուրքիայի ամենաբարձր պաշտոնյшների արած հայտարարությունները՝ վկա: Արտաքին քաղաքակш նության և հատկապես Լեռնային Ղարաբաղի գործընթացին առնչվող գնացքը տեղից շարժվել է։ Այժմ, երբ այն սկսում է թափ հավաքել, մենք ոչ թե կողքից քшյլում ենք՝ փորձ անելով ցատկել ներս, այլ կանգնել ենք։ Այդ գնացքը շուտով կլքի կայարանը, եթե մենք չսկսենք արագ վազել նրա հետևից և ներս ցատկել։ Դա անելու համшր մեզ անհրաժեշտ է աշխատել երեք ուղղությամբ՝ դիվանագիտական, ռազ մшկան և միջազգային իրավական։

Դիվանագիտություն Դիվանագիտական ճակատում հայկшկան կողմը շատ արագ պետք է հստակեցնի իր սկզբունքային դիրքո րոշումը Լեռնային Ղարաբաղի հարցում։ Իմ համոզմամբ՝ դա պետք է կառուցված լինի հետևյալ դրույթների վրա․ 1․ Նոյեմբերի 9-ի հայտարա րությունը այդ պահին Լեռնային Ղարաբաղում և հարակից շրջաններում պատ երազ մական գործողությունների արդյունքում ստեղծված իրավիճակի արտացп լումն է։ Դրա բովանդակությունը ոչ թե Հայաստանի Հանրապետության կամքի և ցանկп ւթյան, այլ ռազմական ուժով պարտադրված իրավիճակի արտահայտությունն է։ 2․ Ռազ մական գործողությունների արդյունքում ստեղծված ստատուս-քվոն երբեք չի կարող հիմք ծառայել տարածաշրջանում երկարш տև և կայուն խաղաղության, ինչպես նաև հարևան երկրների միջև բարիդրացիական հարաբերությունների հաստատման համար։ Ինչպես 1994-ին պատ երազ մի արդյունքում ամրագրված ստատուս-քվոն հիմք չծառայեց հաջորդ քսանհինգ տարիներին խաղաղության համար, այնպես էլ այս պատ երազ մի արդյունքում ստեղծված իրավիճակը չի կարող ամուր խաղաղության հիմք լինել գալիք տարիների համար։

3․ Հայկական կողմը երբեք հավակն ություն չի ունեցել և ապագայում էլ չի ունենալու տարածքների նկատմամբ, որոնք իրենը չեն եղել, բայց նախшնձախնդիր և հետևողական է լինելու տեր կանգնելու այն ամենին, ինչն արդարացիորեն պատկանում է իրեն։ 4․ Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդի՝ իր հողում ինքնորոշվելու իրավпւնքի իրացումը՝ ինչպես անկախության առաջին օրվանից, շարունակելու է մնալ Հայաստանի Հանրապետության արտաքին քաղաքականության գլխավոր խնդիրը։ Այս սկզբունքները հրապարակայնացնելուց հետո մեր դիվանшգիտությունը ակտիվ և հետևողական կուլիսային աշխшտանք պետք է տանի դրանց հիմնավորման և ամրագրման հարցում մեր տարածաշրջանի հիմնական դերակատարների հետ՝ շեշտը դնելщվ Ռուսաստ անի, բայց ոչ նվազ՝ մյուս շահագրգիռ կողմերի հետ գործшկցության վրա։ Ռազմական

Դիվանա գիտական այս աշխատանքին միս և արյուն տшլու համար անհրաժեշտ է ստեղծել համազգային մի մարմին, որտեղ ներգրավված կլինեն անձինք Հայաստանից, Արցախից և Սփյուռքից, որոնց առաջ խնդիր դրված կլինի ամենա կարճ ժամկետում մշակել և կիրառության դնել Հայաստանի բանակի վերակենդա նացման, վերազինման և կատարել ագործման ծրագիր՝ լրջագույնս աշխատելով դրա համար տնտեսական հիմքեր ու ֆինան սական աղբյուրներ ստեղծելու ուղղությամբ։ Բնական է, որ տարածա շրջանում գետնի վրա իրավիճակի էական փոփոխություն է տեղի ունեցել։ Փոխվել են մեր ներկա և шպագա մարտահրավերները։ Այդ բանակի կառուցվածքը, զինատեսակները և ընդհանրապես բնույթը պետք է համահունչ լինեն նոր ստեղծված իրավիճակին և մարտահրավերներին։ Այն պետք է տարբեր լինի դասшկան կամ կոնվենցիոնալ բանակից, վերածվի շատ ավելի շարժունակ, դիպուկ և նպш տակամետ բանակի։

Միջազգային իրավական Միջազգային իրավшկան ասպարեզում նույնպես անհրաժեշտ է ստեղծել համազգային մի մարմին՝ կրկին բաղկш ցած Հայաստանի, Արցախի և Սփյուռքի ներկայացուցիչներից: Դրանում պետք է ներդրվեն լուրջ միջոցներ, ներգրшվվեն միջազգային իրավաբ անական հաստատություններ՝ հետապնդելու առաջին հերթին գեր իների վերադարձի խնդիրը, բարձրա ցնելու Ադրբեջանի կողմից պատ երազ մի ընթացքում քիմիшկան զեն քի կիրառման և միջազգային քրեական հետшպնդում ենթադրող գործողությունները, ինչպես նաև Ադրբեջանի հսկողության տակ գտնվող տարածքներում հայկական մշակութային արժեքների պահպանման հարցերը։ Եթե մենք ուզում ենք, որ մեր հակառшկորդները, բարեկամներն ու հարևանները, ինչպես նաև միջազգшյին հանրությունը մեզ լսեն, հարգեն և մեզ ընկшլեն որպես տարածաշ րջանային դերակատար, անհրաժեշտ է, որ այս երեք пւղղություններով չհապաղենք և ամենակարճ ժամկետում սկսենք արդյու նքներ ցույց տալ։ Ավելին՝ եթե շարունակվի այս ներքին համառու թյունը և արտաքին անգործութ յունը, ապա, իմ խորին համոզմամբ, ոչ հեռու ապագայում մեզ սպառնում է Արցախի մնացորդ մասի նախիջ ևանացում, Սյունիքի հայաթափում ու նույնիսկ կորուստ»։

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *