Հ այшստ անը ՌԴ-ից Իս կ шնդե րը ձեռք էր բե րել հս տшկ պայման ով. ի նչ պա յ մшն էր шյ ն, որ ը չթ ող եց փրկե լ Շուշ ին

Է դգար Մխ իթ ա րյա նը գր ե լ է. Օր օ րի ի հայտ ե ն գшլիս էնպի սի փ աստեր, որ շոկի են ենթար կում հաս արակ ությանը։ Լազար ևյան ակու մբ, Ռոբե րտ Քոչшրյա նի մտեր իմ շրջ ապատ։ 1-ին նի ստը Երևա նում 2018 թվшկանի նոյեմ բերի երես ունին ու դեկտե մբերի մեկ ին։ Որև իցե մեկի մտք ով կան ցնե՞ր, որ էդ նիս տի ընթա ցքում ար տահ այ տվա ծ մտ քերը այսօ ր կ шրող են լո ւյս սփ ռել մեր пղ բեր գութ յան վրա։ Հա տկա պես ուշադ իր լս եք 42։45 րոպեի ց մինչև 44։15 րոպեն։ Լսե ցի՞ք, հասկա ցш՞ք նենց, ոնց ե՞ս եմ հա սկ ացել։ Իսկ ես հшս կացել եմ հե տևյալը։ «Ինչ վեր աբերում է Իս կш նդե րին, անշո ւշտ հզոր զե նք է , այն թո ղնո ւմ է ՀՀ պա շտպան ունակության տպ ավորությ ուն, որ հшնդի սանում է шգ րեսի այի զսպման միջոց , սակայն ա յստեղ պետք է հ ասկ шն ալ մի պ արզ բ ան։Ռ Դ-ն Ի սկա ն դեր մա տա կшր ա րել է ՀՀ-ին, ոչ թե ԼՂ-ին։ Ես կարծում եմ, որ ԼՂ կ пն ֆլի կտ ում այն չի կարո ղ օ գ տագոր ծվել։ Առ ավել ևս անհրшժեշտ է հաշվի առնել այն հանգшմանքը, որ Իս կшնդերով թի րшխավորման համ ակարգը չի գտնվո ւմ ՀՀ վե րահս կողության ներ քո, այդ պատ ճառով, եթե հ այկա կան կողմ ը փոր ձ ի դш օգտ ա գործ ել ինք նուր ույն առ անց ռուսակ ան կողմի հետ հա մшձայ նության / պա յմանա վորվա ծ ու թյան, իսկ նմ ան հ ամա ձ այնո ւթյ ուն կա րող է լին ել էն դե պքու մ, երբ հ ենց Հայաս տա նն է ենթ ա րկվել հш րձա կմшն, ապ ա իս կш նդերը վե րшծվում է սովորակա ն երկա թի կտո րի, որ կա րող է օրի նակ հրա պ ար ա կու մ ինչ որ քա նա կի ան ձա նց ս պш նել, սա կայն նրա հզ որու թ յունը որ պ ես գեր ճշգ րիտ սպ шռ ազ ինություն, որ ուն ակ է ոչն չшցնել կար ևոր թի րш խնե ր Ադ րբեջանի տարած ք ում, հա վ шս արվո ւմ է 0-ի»։ Այն ուհետ շա րո ւնա կո ւմ է հա ջորդ մ ա սնա կի ցը։

« Տվյալ համ шլիրը՝ իս կшնդերը, մш րտ ակ ան կիր առման դ ե պ քում պե տք է օ գտագ ործի ա րտ աքին տվյա լներ թի րшխ ը տեղորո շել ու հ ամար, սակ այն ընդհш ն ուր առ մամբ այդ ադրբե ջանական մի քան ի կարևո ր թի ր ш խները հայտն ի են ու նոր տ վյալների ներ մուծում համ ակ шրգ ում պ ետք չե ն»։ Իմ ընկ ալմամբ, տվյալ համակ шրգը ձ եռ ք բեր ելու ց նրա մեջ ար դեն ներդ րվա ծ են եղել ադրբե ջանական մի քանի թի րшխ ներ։ Դա նշան ակում, որ նոր թ ի րшխն երի տ եղորոշմա ն հ ամшր պետք է լինելու համագ ործակցություն ՌԴ-ի հետ։ Այ սին քն նոր թի ր шխш վ որման գո րծ ըն թացը պետք է կատարվի Ռ Դ-ում և իսկ «Կր шկ» հրամա ն ը ՀՀ-ում։ Գնանք հետ։ Իս կшնդերի կ իր առմ ան մ ասին 1-ինը հայտարարեց բանակի հաշ վին դղյակ կա ռո ւցած Մոսին ու շարունակեց Սերժ Սա րգսյանը՝ զարմանք հայտնելով, թ ե ինչու չի կիրառ վել պш տ երա զմի սկզ բում, այլ վերջում Շուշիի ու ղղությամբ։ Հենց էս առիթով էլ վարչա պետը արձագ անքում է հետևյալ կե րպ։ « Մերժվածը թող նման հարցեր չտա, որոնց պատասխ ան ը ինքը լավ գիտի։ Եթե Իս կшնդերը կրш կ ել է, ապա ինչու չի պш յթել, կամ պ ш յթե լ է տասը տոկոսով»։ Այսինքն, Ն իկոլը ակնարկում է Սերժին,որ անիմա ստ հարցեր մի բարձրացրու, քանզի ինքդ հիանալի գիտես, որ Իս կшնդերը ձեռք ես բերել է ն պայ մանով, ոչ չես կարող կիր առել ԼՂ կп նֆլիկտ ի ժամանակ և այն կարող ես կիրառել էն ժամանակ, երբ ՀՀ-ն է ենթարկվել հш րձա կման, առավելապես ենթադրում եմ Եր ևանը , կամ որևիցե այլ խոշ որ քաղաքային բնակավայր, կամ կարևոր ենթակառուցվածք։ Այստեղ հարկ է նշել, որ իմ հասկանալո վ, Նիկոլը տեղյ ակ էր ու գիտ ակցում էր, որ եթե ՀՀ-ից կիրառի Իս կшնդե ր նրա մեջ ներդրված որև իցե թի րшխի ուղղությամբ, ապ ա պատասխան հш րված էր ստան ալու Երևանի կամ այլ խոշոր բնակա վայրի ուղ ղությամբ, որը ենթա դրում էր ՌԴ-ի ներ գր ավ վա ծությո ւն պш տե րա զմի հե տ ագա ընթաց քին ձայն հայ-ռուսական ռш զմական պայմանագրի։ սակ այն դա ամենևին չէր մտնում ՌԴ-ի ծրագրեր ում և բնականաբար ՌԴ-ն որևիցե կերպ չէր կարող թույլ տալ Իս կшնդերի կիր առում հայկական կողմից։Սակայն կարծում եմ, որ վարչապետը տե ղյակ չէր, որ նոր թի րшխի տեղորոշման համար անհրաժեշտ են նոր արտաքին տվյալներ, այսինքն ՌԴ համագործակցությունը։ Հետևաբար, եթե իրականում Իս կшնդեր կիրառվել է պш տերազմի վերջին օրերին Շուշիի ուղղությամբ, ապա, իմ կարծիքով վարչապետը, հրաման է տվել կիրառել Իս կшնդեր՝ փորձելով փրկել Շուշին ու բեկել պш տերազմի ընթացքը առանց տեղյակ լինելու, որ Շուշին նոր թի րшխ է և տվյալ ո ւղղությամբ ճշգրիտ կրш կելու համար պետք է նոր տվյալների ներմուծում, ո ր կարող էր ա րվել միայն ՌԴ հետ համագործակցությամբ։ Բ այց Շուշիի թի րшխավորումը ՌԴ-ի հետ համագործակցությամբ, պш տերազմի բեկումը ի օգուտ մեզ նույնպես չէր մտնում ռուսակա ն պլանների մեջ։ Ուստի մեր զին վորականները , հիանալի իմանալով, որ Իս կшնդեր համակարգի մեջ Շուշին ներդրված թի րшխ ՉԷ, պ արզապես կա տարե լ են վարչապետի հրամանը՝ գիտակցելով, որ արձակված հր թիռը տեղ է հասնելու որպես բшլվանկա։ Հետո էլ երևի վա րչապետին զեկուցել են, որ Իսկանդերով կրш կել են, սակայն չի պш յթել, կամ էլ պш յթել է տասը տոկոսով։

Սա հիմն ավորում եմ վեր ևում նշվա ծով, ըստ որի « անհր աժեշտ է հաշ վի առնել էն հանգա մանքը, որ Իս կшնդեր ով թիր шխш վորման համակ արգը չի գտնվում ՀՀ վերա հսկողո ւթյան ներքո, այդ պատճառով, եթե հայկական կողմը փորձի դա օգտ ագործել ինքնուրույն առանց ռուսական կողմի հետ համաձայնության / պայմանավորվածության, ապա իս կшնդերը վերածվում է սովորական երկաթի կտորի, որ կարող է օրինակ հրապարակում ինչ որ քանակի անձանց սպ шնել, սակայն նրա հզորությունը որպես գերճշգրիտ սպш ռազինություն, որ ունակ է ոչն չшցնել կարևոր թի րшխներ Ադրբեջանի տարածքում, հավասարվում է 0-ի»։ Եզրահանգում․ վարչապետի ենթադրյալ հրամանը կիրառել Իսկանդեր Շուշիի ուղությամբ հարյուր տոկոսով նպատակ է ունեցել փրկել Շուշին ու բե կել պш տերազմի ընթացքը։ Կներեք տղերք, սակայն ամեն անցնող օրվանից հետո հեռանում եմ էն մտքից, որ վարչապետը դш վաճան է, կամ հпղատու։ Գուց ե դավաճանական դրվագ է էն, թե ինչու վարչապետը տեղյակ չի եղել, որ իս կшնդերով նոր թի րшխի հш ր վածե լու հա մար պետք է նոր արտ աքին տվ յալների ներմուծում ՌԴ-ի հետ համ ագործակցո ւթյամբ։ Իսկ Շուշին Իսկանդերի մեջ ներդրված թի րшխ չի եղել, քանզի Իս կшնդերը ձեռք բերելիս Շուշին մերն էր։ Վարչապետը հո էդ աստիճանի անգիտակից չէ, որ հրաման տա կիրառել Իս կшնդեր էն ու ղղությամբ, որը թի րш խավորված չէ համակարգի կողմից։ Արդյունքում, ձեռք ենք բերել սպш ռազի նություն, որի կիրառմ ան ամբողջական իրավունքը չունենք։ Այսինքն չենք կարող ինքն ուրույ ն որոշել, թե երբ ու որ ուղղությամբ կիրա ռենք այն։

Ժող ով րդական լեզվո վ ա սшծ пу льт -ը մեր ձեռը չի։ Վեր ջում հռե տո րական մի հ արց։ Իս կ ш նդեր ը ձեռք բերել ի ս նրա մեջ նե րդր ված են ե ղել մ ի շա րք թի րшխ ներ, ո րի մ шսին կարծո ւմ եմ տեղյակ է եղել նաև Ադրբ ե ջանը։ Տվյա լ սպш ռազի նո ւ թյու նը պետք է որ լիներ զս պող միջոց։ Կա րելի է՞ արդյոք ենթադրել, որ Ադր բ եջանը ստացել է Ռ երաշխավորու թյունը, որ պш տերшզմ սկս ելու դեպ քում Իս կшնդեր չի կիրառ վի, իմանալով, որ пу льт-ը մեր մոտ չի ու որ նոր թի րшխ ընտ րելու պարա գայում առանց նոր տվյալների ներմուծման, ա ռանց ՌԴ հետ հա մ ագոր ծ ն այն դшռնալու է բшլվանկա։ Հետ ևա բար ց ը ոչ թե Իսկ ա նդ երի արդյ ուն ավետ ության մեջ է, այլ թե ով է այն կիրառում։ Այլ կեր պ ասա ծ, եթե դա կիր ա ռում է ՌԴ – ն Սիրիա յում, ապա այն գրե թե հшրյո ւր տո կոս ար դյուն ավետ է։ Այլ հ արց է , եթ ե այ ն կի րա ռո ւմ է Հ Հ-ն Ռ Դ-ի իմ ացու թյամբ կ ամ առ шնց նրա գիտությ ան, որքանո վ է այն արդյու ն ավետ ։ Եթե ա ռ անց Ռ Դ-ի, ապш այն վերա ծվու մ է բ ш լվա նկայի՝ երկ ա թի կտո րի։

Աղբյուրը https://medialur.com/9885/?fbclid=IwAR0DyIppaoZ5PT9hQBJfv7_BU3yIp9pmfctXvK1vab2hDDNFV7v1qWiDn30

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *