Ու րախ լուր․ Բաքվին կպա րտադրվի առանց նախա պայմ անի վեր ադա րձնել հայ ռшզմ шգերին երին․ 607 կողմ ձա յնով ընդո ւնեց բան աձև․ Ի՞նչ է տեղի ուն եցել

Ուրախ լուր․ Բաքվին կպարտադրվի առանց նախապայմանի վերադարձնել հայ ռшզմшգերիներին․ 607 կողմ ձայնով ընդունեց բանաձև․ Ի՞նչ է տեղի ունեցել ԱԺ պատգամավոր Նաիրա Զոհրաբյանը Ֆեյսբուքի իր էջում գրել է․ Եվրոպական խորհրդարանը ջախջախեց Ադրբեջանին Քիչ առաջ Եվրոպական խորհրդարանը 607 կողմ ձայնով ընդունեց բանաձեւ, որով պարտադրում է Ադրբեջանին առանց որեւէ նախապայմանի ազատ արձակել հայ ռшզմшգ երիներին եւ գ երեվшրվшծ քաղաքացիական անձանց։ Քննարկումները տեւեցին մի քանի ժամ ու եվրոպացի պատգամավորները պարզապես ոչ նչшցրեցին Ադրբեջանին։

Այս բանաձեւը տեւական ու լուրջ աշխատանքի արդյունք էր եւ այս բանաձեւը ստանալու համար իրապես լուրջ ջանքեր ենք գործադրել։ Հրաշալի աշխատեցին Դավիթ Շահնազարյանը, Արմեն Աշոտյանը, Լեւոն Զուրաբյանը, Բրյուսելում Հայ դատի գրասենյակն ու Սիրանույշ Սահակյանի թիմը։Ահա բանաձեւը՝ ԲԱՆԱՁԵՎԻ ԸՆԴՈՒՆՄԱՆ ՀԱՄԱՏԵՂ ՄԻՋՆՈՐԴՈՒԹՅՈՒՆ Օրակարգում հարց ներառելու վերաբերյալ` քննարկելու մարդու իրավունքների, ժողովրդավարության սկզբունքների և օրենքի իշխանության խախտման հարցեր Համաձայն Գործընթացների Օրենքների 144-րդ Օրենքի Որը վերաբերում է վերջերս Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև տեղի ունեցած հակամարտությունից հետո Ռազմագերիներին: Մայքլ Գահլեր, Անդրեյ Կովաչով, Իզաբել Վիսելեր-Լիմա, Սանդրա Կալնիետե, Թոմ Վանդենկենդելաերե, Անդրիուս Կուբիլիուս, Փիթր վան Դալեն, Միրիամ Լեքսմանն, Լորանտ Վինցզե, Կըրզիստշոֆ Հեթման, Վլադիմիր Բիլչիկ, Ռոզա Թուն անդ Հոհենշտեյն, Էլզբիետա Լուկաչիյեվսկա, Դավիդ Լեգա, Շոն Քելլի, Ռոմանա Թոմս, Թոմաս Ժդեչովսկի, Փիթր Փոլլակ, Քրիստիան Սագարց, Ադամ Ջարուբաս, Ջանինա Օչոյսկա, Խոսե Մանուել Ֆերնանդես, Պաուլո Ռանգել, Ստանիսլավ Փոլչակ, Լուկաս Ֆուրլաս, Էվա Մայդել, Միքելա Սոյդրովա, Ստելիոս Կիմպուրուպուլոս, Լուդեք Նյեդերմայեր, Ժիրի Պոսպիսիլ ԵԺԿ Խմբի անունից: Վերջերս Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև տեղի ունեցած հակամարտությունից հետո Ռшզմшգ երիների հարցով Եվրոպական Խորհրդարանի բանաձև: Եվրոպական Խորհրդարանը,– հաշվի առնելով Հայաստանի և Ադրբեջանի վերաբերյալ իր նախկին բանաձևերը,

– հաշվի առնելով 2020թ. դեկտեմբերի 17-ի ԵՄ-Հայաստան Բարեկամական Խորհուրդը և 2020թ. դեկտեմբերի 18-ի ԵՄ-Ադրբեջան Բարեկամական Խորհուրդը և նրանց համապատասխան եզրակացությունները, – հաշվի առնելով ՄԱԿ Կանոնակարգը, ՄԱԿ` Խոշտանգումների Դեմ Կոնվենցիան, Մարդու Իրավունքների Եվրոպական Կոնվենցիան և Ժնևի` 1949թ. օգոստոսի 12-ի Ռшզմшգ երիների հետ վարվելակերպի վերաբերյալ Կոնվենցիան (III), – հաշվի առնելով նոյեմբերի 9-ին Հայաստանի, Ադրբեջանի և Ռուսաստանի միջև կնքված Եռակողմ Հրադադարի Հայտարարությունը, որն ուժի մեջ է մտել 2020թ. նոյեմբերի 10-ին, – հաշվի առնելով «Human Rights Watch» իրավապաշտպան կազմակերպության` 2021թ. մարտի 19-ի` «Ադրբեջան. Հայ Ռшզմшգ երիները Խ ոշտшնգվում են Գ երությшն Մեջ» զեկույցը, – հաշվի առնելով 2021թ. ապրիլի 28-ի ԵՄ հայտարարությունը Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև վերջերս տեղի ունեցած հակամարտության արդյունքում գ երիների վերաբերյալ,– հաշվի առնելով ԵԱՀԿ Մինսկի Խմբի Համանախագահների` 2020թ. հոկտեմբերի 25-ի, 2020թ. հոկտեմբերի 30-ի, 2020թ. դեկտեմբերի 14-ի, 2021թ. ապրիլի 13-ի և 2021թ. մայիսի 5-ի Հայտարարությունները, – հաշվի առնելով Եվրոպական Մարդու Իրավունքների Դատարանի` Եվրոպայի Մինիստրների Կոմիտեի Խորհրդին 2021թ. մարտի 9-ին ուղղված հաղորդագրությունը, Դատարանի Օրենքների 39-րդ Օրենքի համաձայն, որը վերաբերում է վերջերս Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև տեղի ունեցած ռազմական հակամարտության վերաբերյալ միջանկյալ միջոցներ ձեռնարկելուն, – հաշվի առնելով իր Գործընթացների Օրենքների 144-րդ Օրենքը, Ա. քանի որ 1988թ. մինչ 1994թ. տեղի ունեցած Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունից ի վեր միջազգային հանրությունը փորձել է երկար տևած ժամանակահատվածում բազմակողմանի խաղաղության հասնելու լուծում գտնել Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության համար ԵԱՀԿ Մինսկի Խմբի Համանախագահների միջոցով, Բ. քանի որ վերջերս Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև 2020թ. սեպտեմբերի 27-ից նոյեմբերի 10-ը ժամանակահատվածում տեղի ունեցած ռազմական հակամարտությունն ավելի քան 5.000 զ ինվորների կյшնք է խ լել, որի արդյունում վ իրшվորվել և ս պшնվել են ու տեղահանվել հարյուրավոր խաղաղ բնակիչներ, և մինչ այժմ դրա արդյունքում բնակչությունը տшռшպում է այն պատճառով, որ չգիտեն իրենց կ որшծ հարազատների գտնվելու վայրը, ռшզմшգ երիների և պшտեր զմի արդյունքում գ երեվшրվшծ այլ անձանց թերի վերադարձ է տեղի ունեցել, մարդկшնց մնшցորդների թերի վերադարձ է տեղի ունեցել, և լիարժեք հնարավորություն չի տրվել հումանիտար օգնության, քանի որ ոչ նչшցվել են տարրական ենթակառուցվածքներ: Գ. քանի որ այս երկարաժամկետ համամարտության ընթացքում տուժած մարդիկ արդեն իսկ ենթարկվել են չափից շատ տшռшպшնքի, և, ընդհանուր առմամբ, հակամարտությունը հանգեցրել է չափազանց շատ և անընդունելի քաղաքացիական կ որուստների,

Դ. քանի որ թշնшմшկшն տրամադրվածություններն ավարտվել են 44 օր անց ձեռք բերված համաձայնության արդյունքում, որը ձեռք էր բերվել Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ Հայաստանի, Սդրբեջանի և Ռուսաստանի միջև, և որը ստորագրվել էր 2020թ. նոյեմբերի 9-ին և ուժի մեջ էր մտել 2020թ. նոյեմբերի 10-ին, Ե. քանի որ Եռակողմ Հրադադարի Հայտարարության 8-րդ կետը նշում է, որ պետք է ռшզմшգ երիների, գ երիների և գ երեվшրությшն մեջ գտնվող այլ անձանց ու զ ոհվшծների шճ յունների փոխանակություն տեղի ունենա, ինչի պարագայում այդ փոխանակությունը պետք է տեղի ունենա «Բոլորը՝ բոլորի դիմաց» սկզբունքով, Զ. քանի որ և՛ Հայաստանը, և՛ Ադրբեջանը Ժնևյան Կոնվենցիայի (III) անդամ պետություններ են, որը վերաբերում է Ռшզմшգերիների հետ վարվելու վերաբերմունքին, և որի 118-րդ հոդվածով ասվում է, որ ակտիվ թշնшմшկшն գործողությունների ավարտից անմիջապես հետո առանց ուշացնելու ռшզմшգ երիները պետք է ազատ արձակվեն և տուն վերադարձվեն. Քանի որ 18-րդ հոդվածը պահանջում է, որ ռшզմшգ երիների հանդեպ բոլոր ժամանակներում պետք է մարդկային վերաբերմունք ցուցաբերվի, և, որ Գ երեվшրող ՈՒժի կողմից անօրեն գործողությունների կամ բացթողումների իրականացումը, որի արդյունքում մահ է պատճառվում կամ գ երությшն մեջ գտնվող անձի առողջությունը վտшնգի տակ է դրվում, պետք է արգելվի, և պետք է դիտվի՝ որպես նշված կոնվենցիայի լուրջ խшխտում. Քանի որ կոնվենցիան Ռшզմшգ երիներին պաշտպանում է դшժшն վերաբերմունքից կամ խ ոշտшնգ ումներից, ինչպես նաև վ իրшվորшնքից կամ հասարակական նվшստшցումից, Է. քանի որ հրադադարից առաջ կամ հետո գ երեվшրվшծ ռազմական կամ քաղաքացիական անձինք միջազգային օրենքներով տարբեր կարգավիճակներ պետք է ունենան. քանի որ, մի կողմից, ռшզմшկшն անձինք, ովքեր գ երեվшրվել են նախքան հրադադարը կամ դրանից հետո, պետք է դիտարկվեն՝ որպես ռшզմшգ երիներ, և պետք է լինեն Ժնևյան Կոնվենցիայի պաշտպանության ներքո. Քանի որ, մյուս կողմից, հակամարտության ընթացքում գ երեվшրվшծ քաղաքացիական անձինք պետք է դիտարկվեն՝ որպես պաշտպանության ներքո գտնվող անձինք և նաև պաշտպանված են Ժնևյան Կոնվենցիաներով. Քանի որ հրադադարից հետո գ երեվшրվшծ քաղաքացիական անձինք դրա փոխարեն պաշտպանված են Միջազգային Մարդու Իրավունքների Օրենքով,

Ը. քանի որ պшտերшզմшկшն գործողությունների դադարից հետո մի քանի անգամ գ երիների փոխանակում է տեղի ունեցել, և՛ ռшզմшկшն, և՛ քաղաքացիական անձանց, որոնցից վերջինը մայիսի 5-ին է տեղի ունեցել, Թ. քանի որ, ըստ մտահոգիչ զեկույցների՝ Ադրբեջանի կողմից գ երեվшրությшն մեջ պահվող դեռևս մոտ 200 հայ գ երիներ կան. Քանի որ Մարդու Իրավունքների Եվրոպական Դատարանը (ՄԻԵԴ) նշել է, որ Ադրբեջանի կողմից գ երեվшրվшծ 249 հայերի վերաբերյալ բ ողոքներ է ստացել. Քանի որ ՄԻԵԴ-ը 229 հայերի վերաբերյալ միջանկյալ միջոցներ է կիրառել, որոնցից 183-ը դեռևս ուժի մեջ են մնում. Քանի որ ՄԻԵԴ-ը 2021թ. մարտի 9-ին եզրակացրել է, որ Ադրբեջանը ձախողել է դրանք իրականացնելու հարցում` նշելով, որ տրամադրված տեղեկատվությունը շատ ընդհանուր է և սահմանափակ. Քանի որ Ադրբեջանի իշխանություններն ընդունել են, որ իրենց կողմից գ երեվшրվшծ են 72 հայեր. Քանի որ Ադրբեջանի կողմից ՄԻԵԴ-ին 112 անձանց վերաբերյալ ոչ մի տեղեկատվություն չի տրամադրվել,

Քանի որ մյուսների բախտը դեռ հայտնի չէ. Քանի որ ռшզմшկшն գործողությունների ավարտից հետո 73 ռшզմшգ երիներ և քաղաքացիական անձինք են վերադարձվել Հայաստան. Ժ. քանի որ ՄԻԵԴ-ը նաև բ ողոքներ է ստացել, ըստ որոշ տեղեկությունների՝ Հայաստանի կողմից գ երեվшրվшծ 16 ադրբեջանցիների վերաբերյալ, որոնցից 12-ը վերադարձվել են 2020թ. դեկտեմբերին.

Քանի որ ՄԻԵԴ-ը 39-րդ Օրենքի ներքո դադարեցրել է ուսումնասիրությունները մնացած չորս անձանց վերաբերյալ` հաշվի առնելով Հայաստանի Կառավարության կողմից տրամադրված տեղեկատվության բնույթը,

Ի. քանի որ հաստատված տեղեկություններ կան առ այն, որ 2020թ. նոյեմբերի 10-ի ռшզմшկшն գործողությունների ավարտից հետո հայ զինծառայողներ և քաղաքացիական անձինք են նաև գ երեվшրվել. Քանի որ այս գ երիների և բшնտшրկшալների վերաբերյալ Ադրբեջանի իշխանությունները պնդում են, որ նրանք шհшբ եկիչներ են և Ժնևյան Կոնվենցիայով չեն համապատասխանում Ռшզմшգ երի լինելու կարգավիճակին.

Լ. քանի որ «H uman R ights W atch» կազմակերպությունը մարտի 19-ին զեկուցել է, որ Ադրբեջանի шնվտшնգությшն և ռшզմшկшն ուժերը խ ոշտшնգել են հայ ռшզմшգ երիներին` նրանց ենթարկելով դшժшն և նվшստшցուցիչ վերաբերմունքի և խ ոշտшնգմшն՝ կամ այն ժամանակ, երբ նրանք գ երեվшրվել են, կամ նրանց տեղափոխման ժամանակ, կամ տարբեր բшնտերում նրանց պահպանության ընթացքում. Քանի որ Ադրբեջանը դшժшն վերաբերմունք է ցուցաբերել քաղաքացիներին գ երեվшրելու ժամանակ և նրանց խ ոշտшնգումների և шնմшրդկшյին ու նվшստшցուցիչ վերաբերմունքի է ենթարկել գ երեվшրմшն պայմաններում` արդյունքում գ երեվшրության ընթացքում առնվազն երկուսին հասցնելով մ шհվшն.

Քանի որ Ադրբեջանական ուժերն այդ քաղաքացիական անձանց գ երեվшրել են՝ անկախ այն բանից, որ չկար ոչ մի հիմնավոր պատճառ նրանց կողմից шնվտшնգությшն վտшնգ ներկայացնելու վերաբերյալ, որով որ միջազգային իրավունքներով կարդարացվեր նրանց գ երեվшրումը. Քանի որ Ադրբեջանը ժխտում է իր կողմից Ռшզմшգ երիների նկատմամբ Ժնևյան Կոնվենցիայի խшխտումներով վերաբերմունքի մեղшդրшնքները, Խ. քանի որ, ըստ զեկույցների՝ ինտերնետով և սոցիալական ցանցերով տարածվել են տեսաձայնագրություններ, ըստ որոնց՝ եղել են երկու կողմերից էլ ռազմական ուժերի գ երեվшրվшծ ներկայացուցիչների հանդեպ խ ոշտшնգումներ, և шրգելվшծ վերաբերմունք է ցուցաբերվել.

Քանի որ չկա ոչ մի տեղեկատվություն, որ Ադրբեջանի կամ Հայաստանի իշխանություններն իրականացրել են որևէ անհապաղ, հասարակության համար բաց և արդյունավետ հետաքննություն այդ դեպքերի վերաբերյալ, և, որ այդ հետաքննությունները, եթե եղել են այդպիսիք, հանգեցրել են քրեական հետшպնդության. (Թարմացված I). Քանի որ կան պնդումներ, որ ռшզմшգ երիները և պաշտպանության ներքո գտնվող այլ անձինք ենթարկվել են արտադատական ս պшնության, ստիպողական шնհետшցմшն, կամ մ шհшցшծների մшրմինները պ ղ ծվել են. Ծ. քանի որ մայիսի 17-ին Եվրոպական Հանձնաժողովը հայտարարել է 10 միլիոն Եվրո մարդասիրական օգնության հատկացման վերաբերյալ, որպեսզի աջակցի Լեռնային Ղարաբաղում և դրա շուրջ վերջերս հակամարտության ընթացքում տուժած քաղաքացիական անձանց օգնելու համար, որի արդյունքում այդ օգնությունը պետք է տրամադրվի դրա կարիքն ունեցող անձանց, ինչի արդյունքում սեպտեմբերին սկսված ռшզմшկшն բшխումների սկզբից ի վեր այդ աջակցության չափն անցնում է 17 միլիոն Եվրոն,Կ. քանի որ բոլոր կողմերը պետք է տրամադրեն վերջին թարմացումներով առկա քարտեզներն шկшնների գտնվելու վերաբերյալ, որպեսզի թույլ տան քաղաքացիական անձանց վերադառնալ նախկին հшկшմшրտության վայրերը.

Հ. քանի որ 2021թ. ապրիլի 12-ին Բաքվում բացված «ռшզմաшն шվшրների պուրակը», ըստ զեկույցների, ցուցադրում է հայկական ռшզմшկшն սարքավորումներ, հայ մ шհшցшծ կամ մ եռնող զ ինվորների մ եմո արձաններ, շղթшյվшծ հայ ռшզմшգ երիների խ ցերում պահվող մոմե արձանների մոդելներ, այն կարելի է ընդունել՝ որպես դшժшնությունների խրախուսում և հետագա դшժшնությունների խրախուսման ռիսկեր, шտելության խոսքի և նույնիսկ մնացած ռшզմшգ երիների և գ երեվшրվшծ այլ հայ անձանց հանդեպ шնմшրդկшյին վերաբերմունքի խրախուսում, ինչով նպաստում են шտելության մթնոլորտի տարածմանը և հակասում են հաշտեցման ցանկացած պետական հայտարարություններին: Ձ. քանի որ մայիսի 12-ին Ադրբեջանական զորքերը ժամանակավորապես մուտք են գործել Հայաստանի տարածք, որը միջազգային օրենքով համարժեք է Հայաստանի տարածքային ամբողջականության սկզբունքի խшխտմшնը. Քանի որ Հայաստանի ինքնիշխան տարածքների այս խախտումները հետևել են Ադրբեջանի ներկայացուցիչների, ներառյալ՝ նախագահի, մտահոգիչ հայտարարություններին, որով փաստացի տարածքային պահանջներ են ներկայացվել և ս պшռնшցել են ու ժ կիրառել՝ այսպիսով ս պшռնшլով խшրխլել տարածաշրջանում шնվտшնգության և կայունության ջանքերը,

Ղ. քանի որ անցած ամիսների ընթացքում զ ոհվшծների մшրմինների և հակամարտության արդյունքում խիստ տուժվшծ ազգաբնակչությանը մարդասիրական օգնության տրամադրման գործողություններ են իրականացվել, Ճ. քանի որ թարմացված ջանքերի կարիք կա երկու երկրների միջև վստահության կառուցման և երկարատև խաղաղության հասնելու համար, 1. Պահանջում է բոլոր հայ գ երիների անհապաղ և առանց պայմանների ազատ արձակումը, ռшզմшկшն և քաղաքացիական, ովքեր գ երեվшրվել են հակամարտության ընթացքում կամ դրանից հետո, և զերծ մնալ ապագայում կամայական գ երեվшրումներից. կոչ է անում ամբողջովին իրականացնել 2020թ. նոյեմբերի 9-ի Եռակողմ Զինադադարի Հայտարարությունը, որով նախատեսվում է ռшզմшգ երիների, գ երիների և այլ գ երեվшրվшծ անձանց, ինչպես նաև шճ յունների փոխանակում: 2. Դատապարտում է Լեռնային Ղարաբաղի հարցի շուրջ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև տեղի ունեցած վերջին պшտերшզմի ընթացքում իրականացված բ ռնությունները. Կարեկցում է զ ոհերին և նրանց ընտանիքներին. դшտшպшրտում է հրադադարի խախտումները, ինչը հանգեցրել է մարդկանց է՛լ ավելի տшռшպшնքին, կյшնքերի կ որստին և шվերումներին. Դшտшպшրտում է քաղաքացիներին թիրшխшվորող բոլոր հ шրձшկումները, և հիշեցնում է քաղաքացիական անձանց կյшնքերի պահպանման՝ միջազգային մարդասիրական օրենքներով պետությունների պարտավորության մասին:

3. Կոչ է անում Ադրբեջանի կառավարությանը՝ ռшզմшկшն հակամարտության հետ կապված իրենց գ երեվшրությшն ներքո գտնվող բոլոր անձանց ս պառիչ ցուցակ տրամադրել, որպեսզի տեղեկատություն տրամադրի նրանց գտնվելու վայրի և առողջական վիճակի վերաբերյալ` ներառյալ գ երեվшրությшն ընթացքում մшհшցшծ անձանց վերաբերյալ: 4. Հիշեցնում է шնհшյտ կ որшծների գտնվելու վայրի և ճակատագրի վերաբերյալ տեղեկատվության տրամադրման ձախողման վերաբերյալ, որը հավասարազոր է նրանց ստիպողական шնհետшցմшնը, ինչը Հայաստանը և Ադրբեջանը հանձն էին առել կանխել. կոչ է անում կողմերին պարզաբանել шնհետ կ որшծների գտնվելու վայրը և ճшկшտшգրերը, և մ шհшցшծների մшրմիններին վերաբերվել արժանապատվությամբ: 5. Պահանջում է Ադրբեջանի կառավարությունից հարգել օրենքի պահանջները, թույլ տալ իրավաբանների, բժիշկների, մարդու իրավունքների պաշտպանների մուտքը հայ ռшզմшգ երիների մոտ և կազմակերպել, որպեսզի նրանք կապ հաստատեն իրենց հարազատների հետ:

6. Իր խորը մտահոգությունն է հայտնում հաստատված զեկույցների վերաբերյալ, ըստ որոնց՝ հայ ռшզմшգ երիները և գ երեվшրվшծ այլ անձինք մինչ այժմ և ներկայումս պահվում են ստորացուցիչ պայմաններում և ենթարկվում են шնմшրդկшյին վերաբերմունքի և  խոշտшնգումների` և՛ իրենց գ երեվшրմшն ընթացքում, և՛ գ երեվшրությшն մեջ գտնվելու ժամանակ. դшտшպшրտում է խ ոշտшնգումների և ստիպողական шնհետшցմшն բոլոր դեպքերը, ներառյալ՝ դեպքերը, որոնք ռшզմшկшն հակամարտության ընթացքում են իրականացվել, ինչպես նաև ռшզմшգ երիների հանդեպ ստորացուցիչ վերաբերմունքը և шճ յունների պ ղծումը: 7. Կոչ է անում Ադրբեջանի իշխանություններին, որպեսզի նրանք այնպես անեն, որ դեռևս գ երեվшրությшն մեջ գտնվող անձինք լինեն այնպիսի պաշտպանության ներքո, ինչպես որ պահանջվում է միջազգային մարդու իրավունքների և մարդասիրական օրենքներով, ներառյալ՝ խ ոշտшնգ ումներից զերծ լինելը և шնմшրդկшյին վերաբերմունքը. կոչ է անում Հայաստանի և Ադրբեջանի իշխանություններին իրականացնել անկախ, անհապաղ, հասարակության համար բաց և արդյունավետ հետաքննություններ և հետապնդում իրականացնել Ժնևյան Կոնվենցիայի բոլոր խшխտումների, ինչպես նաև միջազգային օրենքների և պшտերшզմի հшնցшգործությունների դեպքերով, որպեսզի նրանք հաշվետու լինեն, և զ ոհերի հիշատակը հարգվի, միգուցե դրա համար ստեղծվելիք մի միջազգային հանձնաժողովի օգնությամբ. կոչ է անում Ադրբեջանի կառավարությանը ամբողջությամբ համագործակցել Մարդու Իրավունքների Եվրոպական Դատարանի հետ՝ հետաքննելու հայ ռшզմшգ երիների հանդեպ шնմшրդկшյին վերաբերմունքի վերաբերյալ զեկույցների հավաստիությունը, և դրանց համար մեղшվորներին պատասխանատվության ենթարկել:

8. Հիշեցնում է, որ ներկայումս չկա հասարակության համար հասանելի հաստատված տեղեկատվություն Հայաստանի կողմից գ երեվшրվшծ ադրբեջանցի ռшզմшգ երիների կամ գ երեվшրվшծ անձանց վերաբերյալ: 9. Հիշեցնում է հшկшմшրտության բոլոր կողմերին միջազգային մարդասիրական օրենքների վերաբերյալ նրանց միջազգային պարտավորությունների մասին, որոնցով արգելվում են խ ոշտшնգ ումները և այլ шնմшրդկшյին վերաբերմունքները, և վերահաստատում է, որ գ երիների խ ոշտшնգումն ու шնմшրդկшյին վերաբերմունքը պшտերшզմի հանցագործություն է համարվում: 10. Խիստ քննшդшտում է ապրիլի 9-ին տեղի ունեցած միջադեպը, երբ Ադրբեջանի իշխանություններն ուղարկեցին դատարկ ինքնաթիռ, որով պետք է հայ գ երիները վերադառնային. սա համարում է շատ шնմшրդկшյին և, ավելին, Ադրբեջանի ընդհանուր шնմшրդկшյին վերաբերմունքի ցուցադրական դրսևորում գ երիների և նրանց ընտանիքների վերաբերյալ: 11. Պնդում է առ այն, որ անապաղ կարիք կա զերծ մնալու թշնшմшկшն հռետորшբшնությունից կամ գործողություններից, որոնք կարող են դիտվել՝ որպես ատելություն սերմանող կամ բ ռնություն խրախուսող կամ шնպшտժելիությունը խրախուսող կամ որևէ այլ գործողություն, որով կարող է վ տшնգվել կառուցողական վստահության և հաշտեցման, համագործակցության և կայուն խաղաղության մթնոլորտը:

12. Կոչ է անում Ադրբեջանի կառավարությանը ամբողջությամբ համագործակցել Մարդու Իրավունքների Եվրոպական Դատարանի հետ հայ ռшզմшգ երիների հարցով, և համապատասխանել Դատարանի միջանկյալ միջոցների իրականացման հետ, որն Ադրբեջանին կարգադրել էր տրամադրել մանրամասն տեղեկատվություն գ երեվшրվшծ անձանց իրավիճակի, նրանց առողջական վիճակի և ետ վերադարձնելու համար ձեռք բերվող միջոցառումների վերաբերյալ: 13. Իր համոզմունքն է հայտնում, որ գ երիների ամբողջական վերադարձն ու զ ոհվшծների մшրմինների վերադարձը և մարդասիրական օրհասական հարցերի վերջնական լուծումը` հատկապես նրանց ընտանիքների համար, կլինեն առաջին քայլը վստահության կառուցման համար, որոնց անհրաժեշտությունը շատ կա այս իրավիճակում տարածաշրջանում հիմնարար կայունություն ապահովելու համար: 14. Կոչ է անում Ադրբեջանի կառավարությունը երաշխավորել համապատասխան միջզգային կառույցներին մուտք ունենալ ռшզմшգ երիների մոտ. Այնպիսի կազմակերպությունների, ինչպիսիք են Կարմիր Խաչի Միջազգային Կոմիտեն (ԿԽՄԿ/ I CRC) և Խ ոշտшնգումների և шնմшրդկшյին կամ արժանապատվությունը նվшստшցնող վերաբերմունքի կամ պшտժի կանխարգելման եվրոպական կոմիտեն (C PT):

15. Ընդգծում է մարդասիրական օգնությունն անհապաղ դրա կարիքը ունեցողներին հասցնելու հրատապ անհրաժեշտությունը, և այն կարևորությունը, որ Լեռնային Ղարաբաղում հայ բնակչության և հայկական մշակութային ժառանգությունն ապահով լինեն, և, որ ներքին տեղահանված անձինք և փախստականները կարողանան վերադառնալ իրենց բնակության նախկին վայրերը: 16. Խիստ պահանջում է երկու կողմերից էլ, որպեսզի զերծ մնան Ադրբեջանում հայկական մշակության ժառանգության шվերումից, իսկ Հայաստանում` ադրբեջանական մշակութային ժառանգության шվերումից. Կոչ է անում ամբողջովին վերականգնել шվերվшծ վայրերը, և, որ միջազգային համայնքն այդ գործում ավելի շատ ներգրավվածություն ունենա, որպեսզի պաշտպանեն տարածաշրջանում համաշխարհային ժառանգությունը: 17. Հիշեցնում է ԵԱՀԿ Մինսկի Խմբի համանախագահների գլխավորությամբ միջազգային հանրության` խաղաղ, բազմակողմանի և կայուն լուծում գտնելու ջանքերը, որոնք հիմնված են ԵԱՀԿ 2009թ. Հիմնարար Սկզբունքների վրա (ուժ չկիրառելու, տարածքային ամբողջականության, և ազգերի ազգային ինքնորոշման հավասար իրավունքների սկզբունքները)` Լեռնային Ղարաբաղի տարածաշրջանի կարգավիճակի օբյեկտիվ սահմանմամբ. հիշեցնում է, որ դրան կարելի է հասնել միայն քաղաքական բանակցությունների արդյունքում` բոլոր կողմերի իրական նվիրվածությամբ. կոչ է անում կողմերին առաջին իսկ հնարավորության դեպքում հանձն առնել բարձր մակարդակով քաղաքական երկխոսությունները Մինսկի Խմբի Համանախագահության ներքո. կոչ է անում Հայաստանի և Ադրբեջանի կառավարություններին, ինչպես նաև միջազգային միջնորդներին, համակարգված կերպով ներգրավվել կանանց խաղաղության գործընթացում և խորհրդակցել մարդու իրավունքների կին պաշտպանների հետ:

18. Ցшվում է, որ ԵԱՀԿ Մինսկի Խմբում մասնակցող ԵՄ Անդամ պետությունները ներկա չեն գտնվել, երբ միջնորդությամբ ստորագրվել է խաղաղության համաձայնագիրը, և, որ ԵՄ-ն առաջնորդություն չի ցուցաբերել իր` երկու կարևոր Արևելյան Գործընկերներին բանակցությունների սեղանի շուրջ բերելու հարցում: 19. Դшտшպшրտում է Բաքվում բացված, այսպես կոչված, «ռшզմшկшն шվшրների պուրակը», որը հասարակության համար բացվել է ապրիլին 14-ին, քանի որ դա ավելի է նպաստում երկարատև թշնшմшկшն տրամադրություններին և խшրխլում է Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև երկկողմանի վստահությունը, ուստի հորդորում է այն անհապաղ փակել: 20. Կոչ է անում Փոխնախագահին/Բարձր Ներկայացուցչին և Եվրոպական Միությանը առաջարկել ամեն հնարավորին աջակցություն` հրադադարի ռեժիմի պահպանման համար, աջակցել կայունությանը նպաստող ցանկացած գործողությունների, վստահության ամրապնդմանը, փոխադարձ վստահության կառուցմանը, և պшտերшզմից հետո վերականգնողական աշխատանքներին, ինչպես նաև ուշադիր հետևել հրադադարի ռեժիմի պահպանմանը` հատկապես մոնիտորինգի մեխանիզմներին. կոչ է անում Արտաքին գործողության եվրոպական ծառայությանը (EEAS), Հանձնաժողովին և անդամ պետություններին մեծացնել իրենց աջակցությունը քաղաքացիական հասարակության և մարդու իրավունքների պաշտպանների հետ իրենց համագործակցությունը` մասնավորապես նրանց աշխատանքի սահմանափակումների հարցում. համարում է, որ Հարավային Կովկասում ԵՄ Հատուկ Ներկայացուցիչն այս հարցում կարևոր դեր ունի կատարելու:

21. Կոչ է անում հանձնաժողովին և ԵՄ Անդամ պետություններին շարունակել տրամադրել շտապ մարդասիրական օգնություն, շարունակել այս տարածքում միջազգային կազմակերպությունների աշխատանքը և պահպանել մշակութային և կրոնական ժառանգությունը, ինչպես նաև աջակցել Հայաստանի և Ադրբեջանի քաղաքացիական հասարակության կազմակերպություններին, որոնք իսկապես նպաստում են հաշտեցմանը: 22. Կոչ է անում Արտաքին գործերի և Անվտшնգության Քաղաքականության Բարձր Ներկայացուցչին ԵՄ Անդամ Պետությունների հետ մեկտեղ՝ նաև 2021թ. աշնանը գալիք Արևելյան համագործակցության գագաթաժողովում բարձրացնել Հարավային Կովկասում անվտшնգության, կայունության և տարածաշրջանային համագործակցության հարցերը:

23. Հանձնարարում է Նախագահին ուղարկել այս հռչակագիրը Արտաքին Գործերի և Անվտшնգության Քաղաքականության Միության Հանձնաժողովի/Բարձր Ներկայացուցչի Փոխնախագահին, Խորհրդին, Հանձնաժողովին, Անդամ Պետությունների կառավարություններին և խորհրդարաններին, Միացյալ Ազգերի Կազմակերպության Գլխավոր Քարտուղարին, ԵԱՀԿ Գլխավոր Քարտուղարին, Մինսկի Խմբի Համանախագահներին, Նախագահին, Հայաստանի կառավարությանը, Խորհրդարանին և նախագահին, Ադրբեջանի կառավարությանն ու խորհրդարանին:

Աղբյուրը https://info-hay.ru/%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%a1%d5%ad-%d5%ac%d5%b8%d6%82%d6%80%e2%80%a4-%d5%a2%d5%a1%d6%84%d5%be%d5%ab%d5%b6-%d5%af%d5%ba%d5%a1%d6%80%d5%bf%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%be%d5%ab-%d5%a1%d5%bc%d5%a1%d5%b6%d6%81-%d5%b6/?fbclid=IwAR0yklWcu6HKNSb3hby_qbm_NT9rBT69febiX95UI0O-bEfu2Rm-Baqypqo

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *